Przewiń do góry
szymborska

źródło zdjęcia: Nagroda im. Szymborskiej/Facebook

Wiersze laureatek Nagrody im. Wisławy Szymborskiej za 2019 i 2020

10 lipca w Krakowie poznaliśmy nazwiska laureatek Nagrody im. Wisławy Szymborskiej za lata 2019 i 2020. Wyróżnienia powędrowały do Anny Adamowicz (za tom "Animalia") i Genowefy Jakubowskiej-Fijałkowskiej (za tom "Rośliny mięsożerne").

Ze względu na trudne, pandemiczne warunki Zarząd Fundacji Wisławy Szymborskiej zdecydował się nie przyznawać Nagrody w 2020 roku. Środki przeznaczoną na Nagrodę rozdysponowano między 41 ludzi pióra, którzy z powodu COVID-19 znaleźli się w gorszej sytuacji.

W tym roku Nominowani za lata 2019 i 2020 zgromadzili się na uroczystej gali w krakowskim Pałacu Potockich, aby wysłuchać werdyktu Jury w składzie: Andrej Chadanowicz (Białoruś), Xavier Farré (Hiszpania), Wojciech Ligęza (Polska), Antonia Lloyd-Jones (Wielka Brytania), Karol Maliszewski (Polska), Alina Świeściak (Polska), Dorota Walczak-Delanois (Polska, Belgia).

Wyróżnienie za rok 2019 otrzymała Anna Adamowicz za tom „Animalia”. To jej druga książka poetycka (opublikowana w 2016 roku debiutancka „Wątpia” była nominowana m.in. do Nagrody Literackiej Gdynia).  Jury zwróciło szczególną uwagę na formę, w jakiej autorka adaptuje specjalistyczny język medycyny do świata poezji. Wojciech Ligęza, przewodniczący jury w edycji 2019, zauważył, że książka 28-letniej autorki to rachunek wstydu za małpy męczone w laboratoriach, za zabijanie życia wielu stworzeń w imię przyrodzonego naszemu gatunkowi okrucieństwu, a może i bezmyślności. Adamowicz prezentuje wnikliwą wiwisekcję procesów społecznych, kulturowych i biologicznych, które mogą jednocześnie doprowadzić ludzkość do zagłady,ale też w jakiś sposób ją wybawić.

Fragment laudacji:

Więź ze światem zwierzęcym jest tak mocna, że los współbratymców, krzywdzonych i zabijanych, przenosi się w obszar doświadczeń wewnętrznych. Tak działa solidarność gatunków oraz – współczucie. Schować w sobie ofiary eksperymentów podsycanych potrzebą zabijania – to podjąć próbę ocalenia. Jakość wysłowienia, oryginalność artystycznych ujęć, w których signum osobistego zaangażowania stowarzysza się z dystansującą ironią, a także i może przede wszystkim zespół humanistycznych przesłań pozwala myśleć o tym zbiorze jako niezwykłym i wybitnym osiągnięciu poetyckim. 

Prezentujemy wiersz poetki z nagrodzonego tomu.

Oceń książkę w Bookme

adamowicz

Anna Adamowicz, źródło fot. Biuro Literackie

animalie

Animalia
Wydawnictwo: Biuro Literackie
50 stron

przekraczanie

filozofia to potężna szlifowana przez tysiąclecia kolumna,
której od zawsze brakowało kapitelu, lecz niebawem
zwieńczenia dokona

Łajka, radziecka uczona i kosmonautka, duma narodu.
właśnie osiągnęła orbitę okołoziemską (perygeum 211 km,
apogeum 1659 km) na pokładzie Sputnika 2. niedługo
opowie nam o swoich refleksjach, a każde jej słowo
przechwycą mikrofony zamontowane w kapsule.

pierwsze okrążenie
kosmos opuszczona piwnica
smakuje żelaznym prętem

drugie okrążenie
gwiazdy kamienie ranią łapy
nie słychać innych

trzecie okrążenie
kosmos ulice Moskwy

czwarte okrążenie
na imię mi Kudriawka
jestem zupą z psa

 

źródło: książka poetycka Animalia, Biuro Literackie
genowefa

Genowefa Jakubowska-Fijałkowska, źródło fot. Dwutygodnik

rośliny mięsożerne

Rośliny mięsożerne
Wydawnictwo: Instytut Mikołowski
48 stron

Wiersze Genowefy Jakubowskiej-Fijałkowskiej

Z kolei laureatką nagrody za rok 2020 została Genowefa Jakubowska-Fijałkowska. Doświadczona autorka zadebiutowała na łamach „Odry” w roku 1972 roku. Od tego czasu opublikowała sześć książek poetyckich i była nominowana do wielu nagród, m.in. do Nagrody Nike w 2017 roku i do Nagrody Literackiej m.st. Warszawy w roku 2021.

Jak tłumaczyła Dorota Walczak-Delanois, czyli przewodnicząca jury w edycji 2020, wiersze poetki skłaniają do refleksji nad światem własnym i cudzym, weryfikacji poczucia wspólnoty i poczucia osobności. Rozpoznawalny autorski sznyt, ostra siła rażenia tej poezji oraz bezpardonowa prostota, której nie należy mylić z powierzchownością, docierają do odbiorcy niczym miotacz ognia. Po lekturze takich wierszy, trzeba na nowo przymierzyć się do refleksji nad światem własnym i cudzym, zweryfikować poczucie wspólnoty i poczucie osobności. To poezja, która każe nam konfrontować wygodne à priori doświadczalnej kategorii „siebie” i tego, co wydaje się pozostawać poza poetyckim „ja”. Wiersze takie są ważne po trzykroć, ponieważ spełniają demaskującą rolę wobec tego, co najtrudniejsze, wobec pomijanego z różnych powodów a uobecnianego w wielu odsłonach, duchowego, cielesnego, ale i społecznego – osamotnienia. – czytamy w laudacji.

Oceń książkę w Bookme

Dostałam nominację do Nike

i nic jest sobota gotuję rosół

sparzyłam sobie język kosztując
gotuję makaron na przepiórczych jajkach

kroję zieloną pietruszkę koperek marchewkę

sąsiad znowu napierdala wiertarką
niech to szlag

(tak jest co tydzień co on tam robi pałac?)

nie ma spokoju w weekend (ani pod oliwkami)

a tak chciałam po obiedzie się zdrzemnąć
w zasypianiu pisać wiersz którego nie będę pamiętać

źródło: Helikopter/opt-art.net

Nominowani do Nagrody im. Wisławy Szymborskiej:

  • za rok 2019: Anna Adamowicz „Animalia”, Justyna Bargielska „Dziecko z darów”, Jakub Kornhauser „Dziewięć dni w ścianie”, Joanna Mueller i Joanna Łańcucka – „Waruj”, Michał Sobol „Wieść”,
  • za rok 2020: Genowefa Jakubowska-Fijałkowska „Rośliny mięsożerne”, Adam Kaczanowski „Zabawne i zbawienne”, Tomasz Różycki „Kapitan X”, Mirka Szychowiak „Uwaga, obiekt monitorowany”, Urszula Zajączkowska „Piach”.

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

Serwis wykorzystuje pliki cookies. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na wykorzystywanie plików cookies.